Libido – co to jest i dlaczego spada

Libido – co to jest

Libido to popęd płciowy: potrzeba bliskości i ochota na seks. Nie ma jednej normy – jedni myślą o seksie codziennie, inni dużo rzadziej i obie sytuacje są w porządku. Libido zmienia się też naturalnie: przy zmęczeniu, w stresie, z wiekiem, w różnych etapach związku.

O problemie mówimy wtedy, gdy ochota na seks wyraźnie spadła w porównaniu z tym, co było wcześniej, utrzymuje się tak tygodniami i przeszkadza tobie albo w związku. Niskie libido to nie wstyd ani „lenistwo” – to objaw, za którym często stoi konkretna, możliwa do znalezienia przyczyna.

Libido to co innego niż potencja. Można mieć ochotę na seks i jednocześnie kłopoty z erekcją – albo odwrotnie: sprawną erekcję, ale brak chęci. Często jedno pociąga drugie, dlatego lekarz pyta o oba. O erekcji piszemy w artykule „Potencja u mężczyzn”.

Od czego zależy libido

• Hormony. Najważniejszy jest testosteron – u mężczyzn i w mniejszym stopniu u kobiet. Jego niedobór może prowadzić do spadku libido, gorszego samopoczucia i zaburzeń erekcji.
• Nastrój i psychika. Smutek, lęk, przewlekły stres i wypalenie gaszą ochotę na seks szybciej niż wiele chorób ciała.
• Związek. Konflikty, rutyna, brak czasu dla siebie i niewypowiedziane pretensje to jedne z najczęstszych przyczyn spadku pożądania.
• Zdrowie ogólne. Otyłość, cukrzyca, choroby serca, przewlekły ból i zmęczenie odbierają energię także w sypialni.
• Styl życia. Niewyspanie, alkohol, brak ruchu i praca bez odpoczynku.
• Leki i substancje. Niektóre leki stosowane długo, na przykład opioidowe leki przeciwbólowe i glikokortykosteroidy, mogą zaburzać wydzielanie hormonów płciowych.

Spadek libido u mężczyzn: najczęstsze przyczyny

U mężczyzn spadek libido rzadko ma jedną przyczynę. Najczęściej spotykane:

Przyczyna	Co często jej towarzyszy
Przewlekły stres, przemęczenie, niewyspanie	Drażliwość, brak energii, poprawa na urlopie
Depresja	Obniżony nastrój przez większość dnia od co najmniej dwóch tygodni, utrata przyjemności z codziennych rzeczy, zaburzenia snu i apetytu
Niedobór testosteronu (hipogonadyzm)	Słabsze lub rzadsze erekcje, osłabienie, obniżony nastrój, ubytek mięśni, przerzedzenie owłosienia łonowego i pachowego
Otyłość i choroby przewlekłe	Zmęczenie, gorsza wydolność; otyłość sama obniża poziom testosteronu
Alkohol	Długotrwałe, częste picie zaburza hormonalną regulację pracy jąder
Sterydy anaboliczne w przeszłości	Po ich odstawieniu własna produkcja hormonów bywa przez długi czas stłumiona
Problemy w związku	Napięcia, konflikty, brak czasu i bliskości we dwoje

Z wiekiem poziom testosteronu u wielu mężczyzn stopniowo spada, a ochota na seks bywa mniejsza niż w wieku dwudziestu lat. Wyraźny spadek libido to jednak nie „normalna kolej rzeczy”, którą trzeba przyjąć bez słowa – często da się znaleźć przyczynę i coś z nią zrobić.

Spadek libido u kobiet

U kobiet libido zmienia się naturalnie w ciągu cyklu, w ciąży, po porodzie, w czasie karmienia piersią i w okresie menopauzy. Na ochotę na seks silnie wpływają też zmęczenie, opieka nad dziećmi, stres, relacja z partnerem, samoocena i ból podczas współżycia.

Brak ochoty na seks zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn często towarzyszy depresji. Jeśli spadkowi libido towarzyszą suchość pochwy, ból przy stosunku, zaburzenia cyklu albo uderzenia gorąca, warto porozmawiać z ginekologiem – część tych przyczyn dobrze się leczy.

Jak zwiększyć libido naturalnie

Nie ma jednego „sposobu na libido”, ale te kroki pomagają większości osób, bo działają na kilka przyczyn naraz:

• Wysypiaj się. Regularny sen to podstawa energii i dobrego nastroju.
• Ruszaj się. Ćwiczenia, zwłaszcza siłowe, pomagają przy otyłości i braku aktywności, a te obniżają poziom testosteronu.
• Zadbaj o wagę. Zrzucenie nadmiarowych kilogramów to jeden z pierwszych kroków zalecanych przy niskim testosteronie.
• Ogranicz alkohol i rzuć palenie. Alkohol tylko pozornie rozluźnia – na dłuższą metę osłabia zarówno ochotę, jak i sprawność.
• Daj sobie czas na odpoczynek. Przewlekły stres najczęściej ustępuje dopiero wtedy, gdy zmienia się codzienność, a nie tylko weekendy.
• Rozmawiaj z partnerką lub partnerem. Wspólny czas, czułość bez presji i szczera rozmowa o potrzebach często robią naprawdę dużo.

Mężczyźni mogą też sięgnąć po suplement diety. W dziale „Potencja” znajdziesz Erovitan – kapsułki na libido i męską energię z buzdygankiem naziemnym, palmą sabałową, macą, żeń-szeniem, miłorzębem, L-argininą i L-cytruliną, cynkiem, selenem oraz witaminami C, E, B3 i D3. Żeń-szeń przyczynia się do utrzymania prawidłowej funkcji seksualnej, buzdyganek wspiera libido, a cynk pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu testosteronu we krwi. Dzienna porcja to 2 kapsułki. Suplement uzupełnia zdrowe nawyki, ale nie zastąpi wizyty u lekarza, gdy spadek libido ma przyczynę chorobową.

Libido a testosteron: kiedy zbadać hormony

Na niedobór testosteronu wskazuje nie samo niskie libido, ale kilka objawów naraz: słabsze erekcje, słabszy lub zanikający wytrysk, osłabienie, obniżony nastrój, ubytek mięśni, przerzedzenie owłosienia łonowego i pachowego, czasem powiększenie piersi. Objawy narastają zwykle miesiącami, a nawet latami, więc łatwo zrzucić je na wiek.

Lekarz zaczyna od rozmowy i badania, a następnie może zlecić oznaczenie testosteronu oraz hormonów przysadki (LH i FSH). Jeśli niedobór się potwierdzi, szuka jego przyczyny: czasem leży w jądrach, czasem w przysadce lub podwzgórzu, a czasem wynika z otyłości, chorób przewlekłych czy przyjmowanych leków. Przy przyczynach odwracalnych zaczyna się od zmiany stylu życia, redukcji masy ciała i leczenia chorób współistniejących.

Leczenie testosteronem prowadzi wyłącznie lekarz, gdy niedobór jest potwierdzony badaniami. Taka terapia hamuje wytwarzanie plemników, dlatego nie jest dobrym wyborem dla mężczyzn, którzy planują dziecko – wtedy lekarz dobiera inne leczenie. Nie sięgaj na własną rękę po testosteron czy sterydy z siłowni: mogą na długo wyłączyć własną produkcję hormonów.

Kiedy ze spadkiem libido do lekarza

Umów się do lekarza rodzinnego (POZ), jeśli:

• spadek libido trwa tygodniami i przeszkadza tobie lub w związku;
• towarzyszą mu kłopoty z erekcją, osłabienie, utrata mięśni lub przerzedzenie owłosienia;
• obniżony nastrój, brak przyjemności i zaburzenia snu trwają ponad dwa tygodnie;
• libido spadło po rozpoczęciu nowego leku – nie odstawiaj go sam, tylko porozmawiaj z lekarzem, który go przepisał.

Lekarz rodzinny zleci podstawowe badania i w razie potrzeby skieruje dalej: do urologa lub androloga, endokrynologa, ginekologa, seksuologa albo psychiatry. Depresję może rozpoznać każdy lekarz, także rodzinny.

Pilnie – jeśli obniżonemu nastrojowi towarzyszą myśli o śmierci lub samobójstwie: od razu zgłoś się do psychiatry lub na izbę przyjęć szpitala psychiatrycznego, a w nagłej sytuacji dzwoń pod 112.