Potencja: co to jest, dlaczego słabnie i co naprawdę pomaga

Potencja — co to jest i kiedy staje się problemem

Potencja to w potocznym rozumieniu zdolność mężczyzny do współżycia: pożądanie (libido), wystarczająca erekcja i jej utrzymanie. Zaburzeniami erekcji lekarze nazywają sytuację, w której erekcja regularnie nie wystarcza do pełnego stosunku.

Jednorazowa porażka po alkoholu, ciężkim dniu albo kłótni to nie choroba. Powodem, by przyjrzeć się sprawie, jest sytuacja, gdy kłopoty powtarzają się przez kilka tygodni lub miesięcy, erekcja jest słabsza, szybko mija albo pojawia się tylko w określonych sytuacjach.

Ważne jest, co dokładnie się zmieniło: spadło pożądanie, osłabła erekcja czy wytrysk następuje zbyt szybko. To różne problemy o różnych przyczynach i od odpowiedzi na to pytanie zależy, co pomoże.

Z wiekiem kłopoty z erekcją zdarzają się częściej, ale sam wiek nie przesądza sprawy: wielu mężczyzn zachowuje aktywność seksualną także w starszym wieku, a u młodych problemy często wynikają ze stresu i stylu życia.

Dlaczego słabnie potencja: najczęstsze przyczyny

Erekcja to wspólna praca naczyń, nerwów, hormonów i psychiki. Zakłócenie w którymkolwiek z tych ogniw może ją osłabić.

Grupa przyczyn	Przykłady
Naczyniowe	Miażdżyca, wysokie ciśnienie, podwyższony cholesterol
Przemiana materii	Cukrzyca, nadwaga, zwłaszcza tłuszcz na brzuchu
Styl życia	Palenie, alkohol, mało ruchu, niewyspanie, bezdech senny
Hormonalne	Niski testosteron (mniejsze pożądanie, zmęczenie), choroby tarczycy
Leki	Niektóre leki na nadciśnienie, przeciwdepresyjne i inne — nie odstawiaj ich sam, porozmawiaj z lekarzem
Psychologiczne	Stres, lęk, depresja, strach przed porażką, problemy w związku
Nerwy i urazy	Operacje w obrębie miednicy, w tym prostaty, urazy kręgosłupa, choroby neurologiczne

Znaczenie ma też zmęczenie: długie zmiany, praca w nocy i przewlekłe niewyspanie obniżają zarówno pożądanie, jak i jakość erekcji.

Często przyczyn jest kilka: na przykład zmiany w naczyniach dają pierwszą porażkę, a strach przed powtórką utrwala problem. Jeśli niepokoi cię częste parcie na mocz albo dyskomfort w kroczu, przeczytaj też artykuł o objawach chorób prostaty.

Potencja a serce: dlaczego warto sprawdzić naczynia

Tętnice prącia są węższe niż tętnice serca. Gdy miażdżyca zaczyna zwężać naczynia, często najpierw odbija się to na erekcji, a dopiero później na sercu. Dlatego zaburzenia erekcji mogą być wczesnym sygnałem choroby serca i naczyń, czasem nawet kilka lat przed dławicą piersiową czy zawałem.

Jeśli erekcja słabnie, zwłaszcza po czterdziestce, u palacza, przy nadwadze, cukrzycy albo wysokim ciśnieniu, porozmawiaj z lekarzem rodzinnym o sprawdzeniu serca: ciśnienie, cukier we krwi, cholesterol, masa ciała, w razie potrzeby EKG. Jeśli choroba serca już jest, zapytaj kardiologa, jaki wysiłek, także seksualny, jest dla ciebie bezpieczny. Takie badania pomagają nie tylko potencji, ale też w porę wykryć poważne choroby.

Mężczyźni chodzą do lekarza wyraźnie rzadziej niż kobiety i często latami milczą o kłopotach z erekcją. A właśnie ten objaw nierzadko jako pierwszy prowadzi do badań, które wykrywają nadciśnienie, cukrzycę albo wysoki cholesterol — i ich leczenie z czasem pomaga także samej erekcji.

Jak naturalnie poprawić potencję

Styl życia wpływa na erekcję bezpośrednio: wszystko, co poprawia pracę naczyń, pomaga też potencji.

• Ruszaj się. Regularny wysiłek aerobowy — szybki marsz, bieganie, pływanie, rower — po 30–40 minut kilka razy w tygodniu poprawia erekcję u mężczyzn, którzy wcześniej mało się ruszali.
• Zmniejsz wagę. Schudnięcie przy otyłości poprawia funkcję erekcji i zmniejsza ryzyko cukrzycy.
• Rzuć palenie. Palenie uszkadza naczynia, a po rzuceniu ich stan się poprawia.
• Ogranicz alkohol. Mała dawka może rozluźnić, ale duża osłabia erekcję, a regularne nadużywanie obniża poziom testosteronu.
• Wysypiaj się. 7–9 godzin snu jest potrzebne do prawidłowego wytwarzania testosteronu; głośne chrapanie z przerwami w oddychaniu to powód do wizyty u lekarza.
• Ćwicz mięśnie dna miednicy. Ćwiczenia polegające na napinaniu mięśni, którymi wstrzymuje się oddawanie moczu, pomagają utrzymać erekcję.
• Kontroluj ciśnienie i cukier, jeśli masz nadciśnienie lub cukrzycę: to chroni naczynia i nerwy.
• Nie sięgaj po sterydy anaboliczne i nie nadużywaj napojów energetycznych: sterydy hamują wytwarzanie własnego testosteronu i po nich potencja może osłabnąć na długo.

Jeśli po długiej jeździe na rowerze drętwieje krocze, zmień siodełko na szersze albo z wycięciem i rób przerwy.

Dieta i suplementy na potencję

Nie ma specjalnego „jedzenia na potencję”, ale dieta, która służy naczyniom, pomaga też erekcji. Dieta śródziemnomorska — warzywa, owoce, pełne ziarna, rośliny strączkowe, ryby, orzechy, oliwa z oliwek — wiąże się z lepszą funkcją erekcji. Przetworzonego mięsa, słodyczy i fast foodów warto jeść mniej: nadmiar cukru i szybko przyswajalnych węglowodanów z czasem prowadzi do nadwagi i cukrzycy, a cukrzyca uszkadza naczynia i nerwy, od których zależy erekcja.

Niektóre składniki są szczególnie ważne dla męskiego zdrowia: cynk przyczynia się do prawidłowej płodności i utrzymania prawidłowego poziomu testosteronu we krwi, a aminokwasy L-arginina i L-cytrulina biorą udział w wytwarzaniu tlenku azotu, który rozszerza naczynia.

W dziale „Potencja” znajdziesz Erovitan — suplement diety dla mężczyzn. W kapsułce są ekstrakty z buzdyganka naziemnego, palmy sabałowej, maca, żeń-szenia i miłorzębu japońskiego, L-arginina i L-cytrulina, cynk, selen oraz witaminy C, E, B3 i D3. Ekstrakt z żeń-szenia pomaga utrzymać prawidłowe funkcje seksualne, a ekstrakt z buzdyganka — libido. Dorośli przyjmują 2 kapsułki dziennie, w opakowaniu jest 20 kapsułek. Suplement wspiera męskie zdrowie, ale nie zastąpi badań, jeśli kłopoty z erekcją się powtarzają. Jeśli przyjmujesz leki albo chorujesz przewlekle, przed sięgnięciem po jakiekolwiek suplementy porozmawiaj z lekarzem.

Tabletki na potencję, które są lekami — także te dostępne bez recepty — kupuj wyłącznie w aptece i najlepiej po rozmowie z lekarzem: nie każdy może je stosować, a podróbki z niepewnych stron internetowych mogą zawierać nieznane dawki i są groźne dla serca.

Stres, lęk i związek

Przyczyny psychologiczne są szczególnie częste u młodych mężczyzn. Wystarczy jedna porażka, by pojawił się strach przed powtórką, a napięcie i ciągła samokontrola utrudniają podniecenie — powstaje błędne koło.

• Rozmawiaj z partnerką lub partnerem: otwarta rozmowa zdejmuje presję i poczucie winy z obu stron.
• Zrezygnuj z „egzaminu” w sypialni: czułość bez celu, by koniecznie dojść do stosunku, zmniejsza lęk.
• Obniżaj ogólny poziom stresu: sen, sport, odpoczynek, mniej pracy wieczorami.
• Nie porównuj się z tym, co pokazują filmy dla dorosłych: to inscenizacja, a nie norma, a takie porównania tylko nasilają lęk.
• Jeśli lęk nie mija, zgłoś się do psychologa lub seksuologa: przy takich problemach dobrze pomagają terapia poznawczo-behawioralna i terapia par.
• Jeśli partnerka też ma trudności — ból, suchość, mniejsze pożądanie — omawiajcie je razem i nie wstydźcie się pójść do lekarza we dwoje.

Znak, że przyczyna jest raczej psychologiczna: poranne i nocne erekcje się utrzymują, a kłopoty pojawiają się tylko w określonych sytuacjach. Ostateczny wniosek wyciąga jednak lekarz — często przyczyny psychologiczne i fizyczne występują razem.

Jak leczy się zaburzenia erekcji u lekarza

Z kłopotami z potencją idzie się do lekarza rodzinnego albo do urologa (androloga); na wizytę u urologa w ramach NFZ potrzebne jest skierowanie od lekarza POZ. Lekarz zapyta o dolegliwości, styl życia i przyjmowane leki, zmierzy ciśnienie, oceni wagę i w razie potrzeby zleci badania: cukier we krwi, cholesterol, poranny testosteron. Nie ma się czego wstydzić: dla lekarza to zwykła rozmowa, a dokładne odpowiedzi pomagają znaleźć przyczynę.

Leczenie dobiera się do przyczyny:

• zmiana stylu życia oraz leczenie cukrzycy, nadciśnienia, podwyższonego cholesterolu;
• tabletki z grupy inhibitorów PDE-5 — po ocenie stanu serca; nie wolno łączyć ich z azotanami (lekami stosowanymi w dławicy piersiowej);
• urządzenia podciśnieniowe, zastrzyki do ciał jamistych, terapia falą uderzeniową — gdy są wskazania;
• leczenie testosteronem — tylko przy potwierdzonym niedoborze;
• psychoterapia i pomoc seksuologa.

Metody można łączyć, a jeśli pierwsza nie zadziała, lekarz zaproponuje inną: dobieranie leczenia to normalny proces, a nie dowód, że „nic nie pomoże”.

Do wizyty warto się przygotować: przypomnij sobie, kiedy zaczęły się kłopoty, czy utrzymują się poranne erekcje, jakie leki przyjmujesz, ile palisz i pijesz. Jeśli trudno ci mówić o tym na głos, zapisz odpowiedzi wcześniej. Nie bierz tabletek, które pomogły koledze: to, co bezpieczne dla niego, może być groźne dla ciebie.

Kiedy pilnie do lekarza

Dzwoń pod 112 lub 999, jeśli:

• podczas seksu lub wysiłku pojawiły się ból, ucisk albo pieczenie w klatce piersiowej, duszność, kołatanie serca, zimny pot — przerwij wysiłek i wezwij pomoc;
• erekcja trwa dłużej niż 4 godziny i nie ustępuje (priapizm) — bez pilnej pomocy może to uszkodzić tkanki prącia;
• nagle zdrętwiały krocze i wewnętrzna strona ud, pojawiło się osłabienie nóg, kłopoty z oddawaniem moczu lub stolca — to objawy ucisku na nerwy w kręgosłupie.

Jeśli przyjąłeś tabletkę na erekcję i podczas seksu poczułeś ból w klatce piersiowej, koniecznie powiedz o tym ratownikom: od tego zależy, jakie leki można ci podać.

Do urologa w najbliższym czasie — jeśli pojawiły się ból, skrzywienie lub zgrubienie w prąciu, kłopoty zaczęły się po urazie lub operacji albo erekcja osłabła nagle, bez widocznej przyczyny. A jeśli masz cukrzycę, wysokie ciśnienie albo palisz i zauważasz, że potencja słabnie, zapisz się do lekarza rodzinnego i sprawdź serce.