Zmarszczki pod oczami, na czole i na twarzy: przyczyny i pielęgnacja

Skąd się biorą zmarszczki

Jędrność skórze dają kolagen i elastyna — białkowe włókna w jej głębszej warstwie, skórze właściwej. Z wiekiem komórki wytwarzają ich mniej, skóra staje się cieńsza i suchsza, gorzej zatrzymuje wodę i wolniej się odnawia. To naturalne starzenie, a jego tempo w dużej mierze zależy od genów.

Spora część zmarszczek to jednak skutek czynników zewnętrznych, na które masz wpływ:

• Słońce. Promieniowanie UV niszczy kolagen i elastynę. Takie fotostarzenie to główna zewnętrzna przyczyna zmarszczek, przebarwień i wiotkości skóry.
• Palenie. Zwęża naczynia skóry i przyspiesza rozpad kolagenu; u palaczy zmarszczki pojawiają się wcześniej, zwłaszcza wokół ust.
• Mimika. Powtarzane ruchy — mrużenie oczu, marszczenie brwi, uśmiech — z czasem zostawiają linie na czole, między brwiami i w kącikach oczu.
• Suchość. Odwodniona skóra sprawia, że drobne zmarszczki są bardziej widoczne.
• Spanie z twarzą w poduszce zostawia „linie snu” na policzku i czole.
• Gwałtowne wahania wagi, alkohol i niewyspanie również odbijają się na kondycji skóry.

Jasna skóra, która łatwo ulega oparzeniom słonecznym, mocniej cierpi od promieniowania UV, dlatego zmarszczki często pojawiają się na niej wcześniej. Dobra wiadomość: fotostarzeniu w dużej mierze można zapobiec — skóra chroniona przed słońcem od młodości wygląda młodziej niż metryka.

Rodzaje zmarszczek: na czole, wokół oczu i bruzdy

Różne zmarszczki wymagają różnego podejścia, dlatego warto wiedzieć, z jakimi masz do czynienia:

Rodzaj	Gdzie i dlaczego	Co pomaga
Drobne, suche zmarszczki	Policzki, skóra wokół oczu; od przesuszenia naskórka	Regularne nawilżanie, łagodne oczyszczanie
Zmarszczki mimiczne	Poziome zmarszczki na czole, lwia zmarszczka między brwiami, kurze łapki przy oczach; od pracy mięśni twarzy	Ochrona przed słońcem, okulary przeciwsłoneczne, pielęgnacja; u lekarza — iniekcje toksyny botulinowej
Zmarszczki statyczne	Te same miejsca, ale widoczne także w spoczynku; od utraty kolagenu i elastyny	Retinoidy, filtr SPF, zabiegi u dermatologa
Głębokie bruzdy	Bruzdy nosowo-wargowe, owal twarzy; od utraty objętości i jędrności	Krem zmiękcza skórę, ale bruzdy nie usunie; u lekarza — wypełniacze i inne metody
Linie snu	Jedna strona twarzy, pionowe linie na policzku i czole	Spanie na plecach, gładka poszewka

Zmarszczki na czole zwykle zaczynają się jako mimiczne: widać je, gdy unosisz brwi, a z czasem zostają także w spoczynku. Najczęściej jedna osoba ma kilka rodzajów zmarszczek naraz. Im wcześniej zaczniesz chronić skórę przed słońcem i o nią dbać, tym dłużej zmarszczki mimiczne pozostaną ruchome i nie zmienią się w statyczne.

Zmarszczki pod oczami: dlaczego pojawiają się najwcześniej

Skóra wokół oczu jest cieńsza niż na reszcie twarzy, ma mniej gruczołów łojowych, a mięśnie wokół oczu pracują bez przerwy: mrugamy, mrużymy oczy, uśmiechamy się. Dlatego zmarszczki pod oczami i kurze łapki często pojawiają się jako pierwsze — czasem już po 25.–30. roku życia.

Przyspieszają je mrużenie oczu (także przez źle dobrane okulary), słońce bez ochrony, pocieranie oczu, alergia i niewyspanie. Sezonowa alergia sprawia, że ciągle trzemy powieki, dlatego jej leczenie chroni też skórę wokół oczu.

• Noś okulary przeciwsłoneczne, a jeśli często mrużysz oczy, sprawdź wzrok.
• Kosmetyki pod oczy nakładaj lekkim oklepywaniem, bez rozciągania skóry.
• Wybieraj nawilżający krem pod oczy i filtr przeciwsłoneczny przeznaczony do wrażliwej skóry okolic oczu.
• Zmywaj makijaż delikatnym środkiem, bez tarcia.
• Poranny obrzęk zmniejszy chłodny okład albo schłodzone płatki pod oczy.

Cienie i worki pod oczami to osobna sprawa: wiążą się z dziedzicznością, naczyniami, obrzękami, alergią i budową twarzy, a nie tylko ze zmarszczkami.

Pielęgnacja przeciwzmarszczkowa: co naprawdę działa

Najpewniejsze sposoby na przedwczesne starzenie się skóry są proste:

1. Filtr przeciwsłoneczny codziennie. Środek o szerokim spektrum (ochrona przed UVA i UVB) z SPF 30 lub wyższym na odsłoniętą skórę — także zimą i w pochmurne dni; na dworze odnawia się go co dwie godziny. Nakładaj go dość dużo: cienka warstwa chroni słabiej, niż obiecuje SPF.
2. Nawilżanie. Krem zatrzymuje wodę w skórze, przez co drobne zmarszczki są mniej widoczne.
3. Łagodne oczyszczanie. Mycie twarzy rano i wieczorem bez ostrych peelingów i agresywnych środków, a po wysiłku i poceniu — koniecznie.
4. Retinoidy. Pochodne witaminy A to jedne z najlepiej zbadanych składników przeciw fotostarzeniu. Zaczyna się od niskiego stężenia, na noc co drugi dzień, z obowiązkowym SPF rano. W ciąży i przy jej planowaniu retinoidów się nie stosuje.
5. Bez papierosów i z minimum alkoholu. Oba czynniki wysuszają skórę i przyspieszają jej starzenie.
6. Sen, ruch i dieta. Warzywa, owoce, ryby, orzechy i regularna aktywność fizyczna wspierają skórę od środka.
7. Żadnych kosmetyków, które pieką i szczypią. Ciągłe podrażnienie postarza skórę.
8. Bez solarium. Jego promienie postarzają skórę tak samo jak słońce, a ryzyko raka skóry zwiększają jeszcze bardziej. Jeśli zależy ci na opaleniźnie, wybierz samoopalacz.

Krem na zmarszczki: jak wybrać

Krem nie wygładzi głębokich bruzd i nie zastąpi ochrony przed słońcem, ale dobra codzienna pielęgnacja sprawia, że skóra jest lepiej nawilżona i gładsza, a drobne i mimiczne zmarszczki — mniej widoczne. Na co patrzeć w składzie:

• składniki nawilżające — gliceryna, kwas hialuronowy, mocznik, pantenol;
• odżywcze oleje — jojoba, z pestek winogron, z kiełków pszenicy;
• antyoksydanty — witaminy C i E, ekstrakty roślinne;
• retinoidy i peptydy — do intensywnej pielęgnacji dojrzałej skóry.

Pielęgnacja działa tylko wtedy, gdy jest regularna: krem nakładany od czasu do czasu niewiele zmienia, a codzienny rytuał rano i wieczorem stopniowo sprawia, że skóra wygląda na wyraźnie zadbaną. Krem nawilżający działa najlepiej na lekko wilgotną skórę, zaraz po umyciu twarzy. Nie zapominaj o szyi: skóra jest tam cienka i starzeje się równie widocznie jak na twarzy. Przed pierwszym użyciem nałóż odrobinę kremu za ucho lub na zgięcie łokcia i odczekaj dobę — tak sprawdza się, czy kosmetyk nie uczula.

Kremy do dojrzałej skóry znajdziesz w dziale „Zmarszczki”. Relivital to przeciwzmarszczkowy krem do twarzy i szyi z morskim hydrolizowanym kolagenem i elastyną. W składzie ma też oleje z pestek winogron, z kiełków pszenicy, słonecznikowy i jojoba, ekstrakty z wąkroty azjatyckiej i aceroli, pantenol, glicerynę i mocznik. Krem nawilża i odżywia skórę, zmniejsza zmarszczki mimiczne i pasuje do każdego rodzaju cery. Nakłada się go rano i wieczorem na oczyszczoną skórę twarzy i szyi, delikatnie masując do wchłonięcia. Nie stosuje się go przy chorobach skóry i trzeba uważać, by nie dostał się do oczu.

Zabiegi na zmarszczki u lekarza

Jeśli sama pielęgnacja nie wystarcza, dermatolog zaproponuje zabiegi. Dobiera się je do rodzaju zmarszczek, stanu skóry i przeciwwskazań:

• iniekcje toksyny botulinowej — rozluźniają mięśnie i wygładzają zmarszczki mimiczne na czole, między brwiami i przy oczach; efekt jest czasowy;
• wypełniacze — żele, najczęściej na bazie kwasu hialuronowego, uzupełniają objętość w głębokich bruzdach;
• peelingi chemiczne, laser, mikronakłuwanie — odnawiają wierzchnie warstwy skóry i pobudzają wytwarzanie kolagenu;
• retinoidy na receptę — silniejsze niż w zwykłych kremach, stosowane według zaleceń lekarza.

Iniekcje i zabiegi aparaturowe powinien wykonywać lekarz w gabinecie medycznym. Przed zabiegiem zapytaj o kwalifikacje osoby, która go wykona, o możliwe powikłania i o to, jaki produkt zostanie podany. Po peelingach i laserze skóra jest szczególnie wrażliwa na słońce, dlatego SPF w tych tygodniach jest obowiązkowy.

Pielęgnacja skóry a wiek

Podstawowe zasady — ochrona przed słońcem, nawilżanie i łagodne oczyszczanie — są takie same w każdym wieku, ale z czasem akcenty się przesuwają.

• Przed trzydziestką najważniejsza jest profilaktyka: codzienny SPF, lekki krem nawilżający, rezygnacja z solarium i papierosów. To właśnie w tych latach decyduje się, jak skóra będzie wyglądać za dwadzieścia lat.
• Po 30.–35. roku życia skóra wolniej się odnawia, pojawiają się pierwsze zmarszczki mimiczne. Do pielęgnacji można dodać antyoksydanty i łagodne retinoidy, a kremy wybierać nieco bogatsze.
• Po czterdziestce bardziej widoczne są suchość i spadek jędrności. Przydadzą się odżywcze kremy z olejami i kolagenem, osobna pielęgnacja okolic oczu, szyi i dekoltu.
• W okresie menopauzy z powodu spadku estrogenów skóra szybko traci wodę i gęstość, staje się cieńsza i wrażliwsza. Pomagają bogate kremy, mycie twarzy ciepłą, a nie gorącą wodą i kosmetyki bez intensywnych zapachów.

Jeśli skóra mimo pielęgnacji nagle stała się bardzo sucha, łuszczy się i swędzi, pokaż ją lekarzowi: czasem stoją za tym choroby tarczycy lub skóry.

Kiedy pokazać skórę lekarzowi

Same zmarszczki nie są groźne. Do dermatologa warto się jednak zapisać, jeśli:

• pojawiła się nowa plamka lub znamię albo stare zmienia wielkość, kształt lub kolor, krwawi, swędzi;
• na skórze wystawionej na słońce jest szorstka, łuszcząca się plama albo ranka, która nie goi się od kilku tygodni;
• po nowym kremie pojawiły się swędzenie, zaczerwienienie, obrzęk — zmyj kosmetyk i więcej go nie używaj.

Oglądaj swoją skórę samodzielnie co kilka miesięcy. Zaniepokoić powinny: asymetryczne znamię, nierówne lub rozmyte brzegi, kilka odcieni koloru, średnica powyżej 6 mm i każda zmiana w czasie — z takimi cechami znamię pokazuje się lekarzowi.

Dzwoń pod 112 lub 999, jeśli po nałożeniu kosmetyku puchną usta, język lub twarz i trudno oddychać — to ciężka reakcja alergiczna. Wezwij pomoc natychmiast także wtedy, gdy nagle opadł kącik ust lub powieka, osłabła ręka albo zaburzona jest mowa: to nie zmarszczki, tylko możliwy udar.